مبانی اولیه پایتون (بخش اول)

متغیرها و انواع داده‌ها (int, float, str, bool, complex)

در پایتون، متغیرها مانند جعبه‌هایی هستند که اطلاعات را در خود نگه می‌دارند. شما نیازی به اعلام نوع متغیر ندارید؛ پایتون به‌صورت خودکار نوع داده را تشخیص می‌دهد.
مثال‌هایی از انواع داده‌های اصلی در پایتون:

• int: اعداد صحیح (مثلاً: 5, -10)


• float: اعداد اعشاری (مثلاً: 3.14, -2.7)


• str: رشته‌ها، یعنی دنباله‌ای از کاراکترها (مثلاً: "Hello", 'Python')


• bool: مقادیر منطقی (True یا False)


• complex: اعداد مختلط (مثلاً: 3 + 4j)

مثال کد:

age = 25           # int
price = 19.99      # float
name = "Ali"       # str
is_valid = True    # bool
number = 2 + 3j    # complex

تبدیل انواع داده (Type Casting)

گاهی نیاز است نوع داده‌ی یک متغیر را تغییر دهیم. این عمل به «تبدیل انواع داده» یا type casting معروف است.
مثال‌هایی از تبدیل انواع داده:

• تبدیل رشته به عدد صحیح:
  

  number_str = "123"
  number_int = int(number_str)

  
  


• تبدیل رشته به عدد اعشاری:
  

  number_str = "3.14"
  number_float = float(number_str)

  
  


• تبدیل عدد به رشته:
  

  num = 50
  num_str = str(num)

  
  


• تبدیل به مقدار منطقی:
  

  value = 0
  print(bool(value))  

  # خروجی: False چون 0 معادل False است
  
  

  
  

این قابلیت به خصوص هنگام کار با ورودی‌های کاربر یا دریافت داده از منابع مختلف بسیار کاربردی است.

عملیات ریاضی و منطقی

پایتون عملگرهای متنوعی برای انجام محاسبات ریاضی و منطق فراهم کرده است.

عملیات ریاضی:

• جمع (+):
  

  result = 10 + 5   # خروجی: 15
  
  

  
  


• تفریق (-):
  

  result = 10 - 5   # خروجی: 5
  
  

  
  


• ضرب (*):
  

  result = 10 * 5   # خروجی: 50
  
  

  
  


• تقسیم (/):
  

  result = 10 / 5   # خروجی: 2.0
  
  

  
  


• تقسیم صحیح (//):
  

  result = 10 // 3  # خروجی: 3
  
  

  
  


• باقیمانده (%):
  

  result = 10 % 3   # خروجی: 1
  
  

  
  


• توان ():**
  

  result = 2 ** 3   # خروجی: 8
  
  

  
  

عملیات منطقی:

این عملگرها برای مقایسه مقادیر و تصمیم‌گیری در برنامه‌ها استفاده می‌شوند.

• == (برابر):
  

  print(5 == 5)  # خروجی: True
  
  

  
  


• != (نامساوی):
  

  print(5 != 3)  # خروجی: True
  
  

  
  


• > (بزرگتر):
  

  print(10 > 3)  # خروجی: True
  
  

  
  


• < (کوچکتر):
  

  print(10 < 3)  # خروجی: False
  
  

  
  


• >= (بزرگتر یا مساوی):
  

  print(5 >= 5)  # خروجی: True
  
  

  
  


• <= (کوچکتر یا مساوی):
  

  print(5 <= 7)  # خروجی: True
  
  

  
  

همچنین، پایتون عملگرهای منطقی and, or و not را برای ترکیب شرط‌ها فراهم کرده است:

• and: هر دو شرط باید صحیح باشند.


• or: حداقل یکی از شرط‌ها صحیح است.


• not: نتیجه شرط را معکوس می‌کند.

مثال:

a = 5

b = 10

print(a < b and b > 5)  # خروجی: True

print(not(a > b))       # خروجی: True

این عملیات پایه‌ای برای ساختارهای تصمیم‌گیری مانند شرط‌ها و حلقه‌ها در برنامه‌های پایتون محسوب می‌شوند.

بخش اول مبانی پایتون شما را با مفاهیم پایه‌ای متغیرها، انواع داده، تبدیل انواع داده و عملیات ریاضی و منطقی آشنا می‌کند تا بتوانید قدم‌های اولیه در ساخت برنامه‌های کاربردی را با اطمینان بردارید.
آماده‌ای؟ در درس‌های بعدی به مباحث عمیق‌تر پایتون خواهیم پرداخت!